Cześć – dobro osobiste

Wolność jest drugim po zdrowiu dobrem osobistym wymienionym w katalogu dóbr osobistych znajdującym się w art. 23 kodeksu cywilnego. Wynika to z tego, że podobnie jak zdrowie jest powszechnie uznawane za bardzo ważne dobro osobiste przysługujące każdemu człowiekowi.

Wolność można zdefiniować jako możliwość podejmowania decyzji zgodnie z własną wolą i przekonaniami czy możliwość nieskrępowanego działania. W ramach wolności możemy rozróżnić wolność osobistą, wolność wyznania, czy też wolność zgromadzeń.

Poniżej przedstawię poszczególne rodzaje wolności, które możemy wyróżnić w ramach tego dobra osobistego:

Wolność osobista, nazywana również nietykalnością osobistą bądź cielesną. Przede wszystkim jest gwarancją tego, że człowieka nie można zatrzymać, aresztować czy przetrzymywać wbrew jego woli o ile nie zostaną spełnione przesłanki wskazane w odpowiedniej ustawie, w szczególności w kodeksie karnym. Jej naruszeniem jest również użycie wobec danej osoby przemocy fizycznej czy psychicznej.

Jest zagwarantowana bezpośrednio przez art. 31 Konstytucji RP, zgodnie z którym „Wolność człowieka podlega ochronie prawnej. Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie można zmuszać do czynienia tego czego prawo mu nie nakazuje.”

Wolność komunikowania się jest blisko powiązana z tajemnicą korespondencji, która również stanowi dobro osobiste. Zapewnia każdemu człowiekowi swobodę do przekazywania informacji w wybrany przez siebie sposób i w dowolnym czasie. Chroni również poufność przekazywanych informacji.

Jest zagwarantowana bezpośrednio przez art. 49 Konstytucji RP, zgodnie z którym „Zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się.”

Wolność przemieszczania się obejmuje prawo do swobodnego wyboru miejsca życia i zamieszkania, zarówno na terenie Polski jak i poza jej granicami. Wolność przemieszczania może być ograniczona jedynie przez sąd w trakcie trwania postępowania karnego lub w ramach wydanego wyroku skazującego.

Jest zagwarantowana bezpośrednio przez art. 52 Konstytucji RP, zgodnie z którym „Każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Każdy może swobodnie opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.”

Wolność sumienia i wyznania dotyczy oczywiście swobody w wyborze wyznawanej religii czy też jej braku. Poza kwestiami religii wolność sumienia obejmuje kwestie światopoglądowe, polityczne, rodzinne i wychowawcze.

Jest zagwarantowana bezpośrednio przez art. 53 Konstytucji RP, zgodnie z którym „Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii.”

Wolność słowa jest swego rodzaju rozwinięciem wolności sumienia i wyznania, gdyż gwarantuje każdemu człowiekowi możliwość swobodnego wyrażania swoich myśli i przekonań zarówno w kwestiach religijnych, światopoglądowych, politycznych, jak i rodzinnych oraz wychowawczych. Obejmuje również prawo rozpowszechniania oraz dostępu do informacji, w tym internetu, portalów społecznościowych czy niezależnych mediów.

Jest zagwarantowana bezpośrednio przez art. 54 Konstytucji RP, zgodnie z którym „Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.”

Wolność zgromadzeń gwarantuje swobodę organizowania wszelkiego rodzaju spotkań, wieców, zgromadzeń, manifestacji, protestów itp. o ile przebiegają one pokojowo i nie naruszają praw osób trzecich.

Jest zagwarantowana bezpośrednio przez art. 57 Konstytucji RP, zgodnie z którym „Każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich.”

Wolność zrzeszania się stanowi podstawę do tworzenia wszelkich związków zawodowych, organizacji społecznych, gospodarczych, światopoglądowych, czy samorządów zawodowych.

Jest zagwarantowana bezpośrednio przez art. 58 i 59 Konstytucji RP, zgodnie z którymi „Każdemu zapewnia się wolność zrzeszania się. Zapewnia się wolność zrzeszania się w związkach zawodowych, organizacjach społeczno-zawodowych rolników oraz organizacjach pracodawców.”

Wskazane powyżej przykłady stanowią jedynie częściowe wyliczenia dziedzin wchodzących w skład dobra osobistego jakim jest wolność. Granice każdego dobra osobistego są na tyle szerokie, że potwierdzenia czy dane działanie lub zachowanie osoby trzeciej stanowi naruszenie dobra osobistego najlepiej szukać w orzecznictwie sądowym lub zlecić taką analizę profesjonalnemu pełnomocnikowi specjalizującemu się w dziedzinie naruszenia dóbr osobistych.

Adwokat Michał Miller

Dodaj komentarz